Wat is de referentiewaarde?
De referentiewaarde is het bedrag dat de overheid beschouwt als de waarde van uw financiële activa op 31 december 2025 — het 'fotomoment'. Alle meerwaarden die vóór die datum zijn opgebouwd, zijn vrijgesteld van belasting. Enkel de waardestijging ná 31 december 2025 wordt belast.
Voor beursgenoteerde effecten is de referentiewaarde eenvoudig: de slotkoers op 31 december 2025. Voor niet-beursgenoteerde aandelen — zoals de aandelen in uw eigen vennootschap — is het complexer. Hier heeft u twee opties: de forfaitaire methode of een professionele waardering.
De forfaitaire methode: (EBITDA × 4) + eigen vermogen
De wetgever voorziet een standaardformule voor wie geen professionele waardering wil laten uitvoeren: de referentiewaarde wordt berekend als (EBITDA × 4) + eigen vermogen, op basis van de laatst neergelegde jaarrekening vóór 1 januari 2026.
Het voordeel van deze methode is de eenvoud: u heeft enkel de jaarrekening nodig. Het nadeel is dat een vaste factor van 4× EBITDA de werkelijke marktwaarde van uw bedrijf kan onderschatten — of overschatten, afhankelijk van uw sector.
Het probleem met de forfaitaire factor 4
Uit de Vlerick M&A Monitor — het jaarlijkse academische onderzoek van Vlerick Business School naar Belgische overnames — blijkt dat de werkelijke EV/EBITDA-multiples sterk variëren per sector. In 2024 lag de gemiddelde multiple op 6,5×, met uitschieters tot 9,1× voor technologiebedrijven en een minimum van 4,8× voor de bouwsector.
Concreet: voor een technologiebedrijf met een EBITDA van €500.000 geeft de forfaitaire methode een EBITDA-component van €2.000.000 (4×). De werkelijke marktwaarde op basis van sectorspecifieke multiples zou eerder rond €4.550.000 (9,1×) liggen. Dat verschil van €2.550.000 in referentiewaarde vertaalt zich bij een toekomstige verkoop direct in een hogere belastbare meerwaarde.
Zelfs voor sectoren met lagere multiples — zoals retail (5,6×) of logistiek (5,5×) — onderschat de forfaitaire factor het bedrijf systematisch.
Wanneer loont een professionele waardering?
Een professionele waardering loont bijna altijd wanneer de werkelijke marktwaarde van uw bedrijf hoger ligt dan wat de forfaitaire formule oplevert. Dit is het geval voor de meeste gezonde, groeiende KMO's in sectoren met multiples boven 4×.
De belastingplichtige mag kiezen voor de meest gunstige waardering — de minister heeft dit bevestigd. Als de professionele waardering een hogere waarde oplevert dan de forfaitaire methode, kunt u de hogere waarde als referentie gebruiken.
Een professionele waardering biedt ook sterkere bewijskracht tegenover de belastingdienst. Bij een latere controle staat u steviger met een onderbouwd waarderingsverslag van een onafhankelijk expert dan met een eenvoudige forfaitaire berekening.
De deadline: 31 december 2027
U heeft tot 31 december 2027 om een professionele waardering te laten uitvoeren voor de referentiewaarde. Dit was oorspronkelijk 31 december 2026, maar de deadline is met een jaar verlengd gezien de verwachte drukte.
Wacht niet te lang: de vraag naar waarderingen zal enorm zijn. Tienduizenden Belgische KMO-eigenaars hebben elk een waardering nodig. Accountantskantoren en bedrijfsrevisoren zullen onder druk komen te staan. Wie vroeg begint, vermijdt de rush.
Hoe VARE dit proces versnelt
VARE — het Valuation Reporting Engine platform van PODAS — automatiseert het volledige waarderingsproces. Van het uploaden van de proefbalans tot het genereren van een professioneel waarderingsverslag. Het platform ondersteunt DCF, marktmultiples, transactiemultiples, de Vlerick KMO-database en gecorrigeerd netto-actief.
Waar een manuele waardering weken kan duren, levert VARE een volledig onderbouwd rapport in een fractie van de tijd. Ideaal voor bedrijfsrevisoren en gecertificeerde accountants die tientallen waarderingen moeten verwerken vóór de deadline.